Halı Yıkama ve Kurutma Makinesi

İnsanlar evlerinde, işyerlerinde veya değişik ortamlardaki kullanma alanlarında gerek yer ile teması kesmek gerekse aksesuar malzemesi olarak halıları kullanmaktadırlar. İnsanların yaşadığı ortamlarda kullanılan halılar, zamanla kirlenir. Halılardaki kirlenme, leke, evcil hayvan tüyü, koku, toz akarı, bakteri, v.b. olarak ortaya çıkar. Özellikle evcil hayvan tüyü, toz akarı ve bakteriler halı havları arasına girdiğinden dolayı günlük halı temizliğinde ortadan kaldırılamamaktadır. Ayrıca, toz akarı ve bakteriler insan sağlığını önemli derecede tehdit etmektedir. Bu sebeplerden dolayı kullanılan halıların yılda en az iki kez profesyonel olarak temizlenmesi gerekmektedir. Halı yıkama işlemi, halının çeşitli makineler ile su kullanılarak, hav (halı tüyü) aralarının ve saçaklarının, tozdan, lekelerden, kokudan, tüylerden, bakterilerden ve akarlardan temizlenmesi işlemidir. Halı yıkama işleminin aşamaları ise profesyonel olarak toz alma, yıkama, durulama, sıkma, kurutma, hav alma ve paketlemedir. Şekil 1.1.a’ da profesyonel temizlenmiş bir halı ile Şekil 1.1.b’ de yüzeysel temizlenmiş bir halının hav araları gösterilmektedir. Halıların çok iyi temizlenebilmesi için, bol miktarda su kullanılması gerekir [1].

a) b) Şekil 1.1: a) Profesyonel temizlenmiş halı, b) yüzeysel temizlenmiş halının hav araları [1]. İnsanlar kirlenen halılarını iki farklı şekilde yıkayarak temizlerler. Kirlenen halılar, amatörce evde veya bahçede yada profesyonel olarak halı yıkama fabrikalarında temizlenirler. İnsanların yaşadığı kent ortamında, belediyelerin su tasarrufu için getirdiği kısıtlamalar, şebeke suyu ücretlerinin artması, nüfusun şehir merkezlerinde 2 yoğunlaşması ve insanların daha çok iş hayatına ağırlık vermesi halı yıkama sektörünü yılda yaklaşık 400 milyon TL büyüklüğe taşımıştır. Otel, işyerleri ve halı üreticilerine verilen kurumsal hizmetlerle birlikte bu rakam yaklaşık 500 milyon TL’ye çıkmıştır. Sadece İstanbul’da yılda yaklaşık 80 milyon TL’lik halı yıkama işlemi yapılmaktadır.

Halının profesyonel olarak makinelerde yıkanması, şebeke suyu ile bahçede yada evde temizlenmesine göre 1 m2 halıda yaklaşık %83 su tasarrufu sağlamaktadır [2]. Halı yıkama sektörünün büyüklüğünü rakamlarla anlatmak gerekirse, Türkiye nüfusunun yaklaşık %70’i, kent merkezlerinde yaşamaktadır [3]. Bu nedenle halı yıkama sektörü, turizm, sanayi ve kentleşmenin geliştiği bölgelerde yoğunlaşmıştır. İstanbul, İzmir, Ankara, Konya, Antalya, Bursa ve Afyon sektörün en hızlı büyüdüğü illerin başında gelmektedir. Yaklaşık 12.5 milyon ailenin yaşadığı kent merkezlerinde, bir evde ortalama 30 m2 halı kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Kentlerde her 4 aileden biri yılda bir defa halı yıkamacılara gitmektedir. Bu rakamlara göre sadece büyük şehirlerde yaklaşık 93.75×106 m 2 halı yıkatılmaktadır[2]. Halı yıkama sektöründe yaşanan büyüme hızı kurumsal firmaları teknoloji ve kapasite yatırımlarına sevk etmektedir. Halı yıkama sektörü, Türkiye’de yeni gelişen bir sektör olmasına rağmen Avrupa ülkelerinde 100 yıla yakın geçmişe sahiptir. Bir İspanyol firmasının 103 yıl önce halı yıkama makinesi patenti almış olması, sektörün Avrupa’da çok eski zamana dayandığını gösterir. Avrupa ile birlikte sanayileşmiş ülkelerde yüksek pazar hacmine sahip olan sektörün, dünya genelinde yaklaşık 12 milyar dolarlık bir hacme ulaştığı belirtiliyor. 12 milyar dolar içerisinde Avrupa ülkelerinin payı 2 milyar dolar civarındadır.

ABD’de yaklaşık 30 bin kayıtlı halı temizleme şirketi bulunuyor. 2007’de 3.2 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşan Amerikan halı yıkama sektörünün 2008’de yüzde 7.5 oranında artarak yaklaşık 3.5 milyar dolara ulaşmıştır [2]. Günümüzde halı yıkama işlemi çeşitli makineler ile yapılmaktadır. Halı yıkama işlemi için kullanılan bu makineler Bölüm 2’de Halı Yıkama Yöntemleri içerisinde detaylı olarak açıklanmıştır. Kullanılan makineler, özellikle, kurutma, yıkamakurutma otomasyonu, doğal kaynakları kullanma ve tasarım konusunda sınırlı 3 kalmaktadır. Halı yıkama sektöründe kullanılan mevcut kurutma işlemi, kurutma odalarında veya güneş altında yapılmaktadır. Kurutma odalarında yapılan halı kurutma işlemi, fazla alan kullanılmasına ve zaman kaybına neden olmaktadır.

Ayrıca sıcak hava, elektrik enerjisi ile elde edildiğinden maliyeti artırmaktadır. Güneş altında yapılan kurutma işlemi, halıların renginin sararmasına neden olmaktadır. Kullanılan mevcut makineler, halı yıkama aşamalarının sadece bir yada birkaç tanesini gerçekleştirmektedir. Diğer aşamalar için yıkama, sıkma, kurutma ve paketleme makinelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca makineler arasında halının transferi, insan gücü ile olduğundan mevcut makinelerin işgücü maliyetleri de yüksektir. Yapılan bu çalışmada, mevcut kullanılan halı yıkama makinelerinin kısıtlı kaldığı konular irdelenmiştir. Bu kısıtlamalar, göz önünde bulundurularak, bilgisayar desteği ile halı yıkama sektörüne büyük katkı sağlayacak bir otomasyon tasarlanmıştır .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir